Başkalarının Gözünde Değer Aramak: Özsaygıyı Yeniden Keşfetmek

Başkalarının Gözünde Değer Aramak: Özsaygıyı Yeniden Keşfetmek

•4 dk okuma

Merhaba Sevgili ziyaretçiler

Bazen insan, kendisini nasıl hissettiğini bile başkalarının davranışlarına göre belirler. Birisi aradığında mutlu olur, aramadığında kendisini önemsiz hisseder. Takdir edildiğinde değerli, eleştirildiğinde yetersiz olduğunu düşünür. Zamanla kendi hakkındaki düşüncelerini bile başkalarının tepkilerine göre şekillendirmeye başlar.

Peki, bizim değerimizi gerçekten başkalarının bize gösterdiği ilgi mi belirler? Bir insan bizi görmediğinde, takdir etmediğinde veya anlamadığında değerimiz azalır mı? Yoksa asıl sorun, kendi değerimizi başkalarının eline bırakmış olmamız mıdır?

Birinci Bölüm: Neden Başkalarının Onayına İhtiyaç Duyarız?

İnsan sosyal bir varlıktır. Sevilmek, kabul görmek, takdir edilmek ve ait hissetmek ister. Bu ihtiyaçlar son derece doğaldır. Hepimiz zaman zaman yaptığımız bir işin beğenilmesini, düşüncelerimizin anlaşılmasını veya çabalarımızın fark edilmesini bekleriz.

Ancak bu beklenti hayatımızın merkezine yerleştiğinde işler değişmeye başlar.

Bazı insanlar karar vermeden önce çevresindekilerin ne düşüneceğini hesaplar. Kendi isteklerini açıklamadan önce karşısındaki kişinin tepkisini ölçer. Bir ortamda kabul görmek için düşüncelerini değiştirebilir, istemediği davranışlara uyum sağlayabilir.

Bunun altında çoğu zaman reddedilme, eleştirilme veya yetersiz görülme korkusu bulunur. Geçmişte yeterince takdir edilmemiş olmak, sürekli başkalarıyla kıyaslanmak ya da sevgiyi belirli koşullara bağlı olarak deneyimlemek, insanın kendisini dışarıdan değerlendirmesine neden olabilir.

Böylece kişi kendi kararlarından emin olmak yerine başkalarının onayını bekler. Birisi doğru yaptığını söylediğinde rahatlar, eleştirdiğinde ise bütün çabasını sorgulamaya başlar.

Oysa herkesin bizi beğenmesi, anlaması veya onaylaması mümkün değildir. İnsanların beklentileri, düşünceleri ve hayata bakış açıları birbirinden farklıdır. Bu nedenle herkesin gözünde doğru olmaya çalışmak, insanı kendi doğrularından uzaklaştırabilir.

İkinci Bölüm: Başkalarının Davranışları Değerimizi Belirler mi?

Bir insanın bize nasıl davrandığı elbette önemlidir. Saygı görmek, önemsenmek ve karşılıklı emek verilen ilişkiler kurmak hepimizin hakkıdır. Ancak başkasının davranışını kendi değerimizin ölçüsü hâline getirmek, bizi sürekli değişen bir duygusal döngünün içine sokabilir.

Birisi bizi aramadığında değersiz olduğumuzu düşünmek, bir arkadaşımız bizi davet etmediğinde kendimizi dışlanmış hissetmek veya iş hayatında takdir görmediğimizde yeteneklerimizi sorgulamak bu durumun örnekleridir.

Burada önemli bir ayrım vardır: Başkalarının davranışları bize ilişkilerimiz hakkında bilgi verebilir; fakat kim olduğumuzun tamamını tanımlayamaz.

Bir insanın bizi anlamaması, düşüncelerimizin değersiz olduğu anlamına gelmez. Bir iş görüşmesinden olumsuz yanıt almak, mesleki yeteneklerimizin bulunmadığını göstermez. Bir ilişkinin sona ermesi de sevilmeye layık olmadığımızı kanıtlamaz.

Bazen karşımızdaki kişinin kendi beklentileri, öncelikleri veya yaşam koşulları vardır. Bazen de gerçekten yanlış bir davranışla karşılaşırız. Her iki durumda da kendimize sormamız gereken soru şudur: “Bu yaşadığım olay bana ne anlatıyor, ben kendim hakkında hangi sonucu çıkarıyorum?”

Çünkü yaşadığımız her olumsuzluğu kendi yetersizliğimizin kanıtı olarak görmek, zamanla özgüvenimizi zayıflatır.

Kendimizi başkalarının gözünden değerlendirmek yerine kendi davranışlarımızı, çabalarımızı, değerlerimizi ve gelişimimizi dikkate almalıyız.

Üçüncü Bölüm: Gerçek Özsaygı Nasıl Geliştirilir?

Özsaygı, insanın kendisini kusursuz görmesi değildir. Hatalarını kabul edebilmesi, eksiklerini fark edebilmesi ve buna rağmen kendisine saygıyla yaklaşabilmesidir.

Gerçek özsaygı, herkesin bizi sevmesini beklemekten vazgeçtiğimizde gelişmeye başlar. Her eleştiriyi kişisel bir saldırı olarak görmemek, gerektiğinde özür dilemek, yanlışlarımızı düzeltmek ve kendi kararlarımızın sorumluluğunu almak bu sürecin önemli parçalarıdır.

Bunun için öncelikle kendi düşüncelerimizi tanımamız gerekir. Nelerden hoşlanıyoruz? Hangi davranışlar bizi rahatsız ediyor? Hangi değerlerden vazgeçmek istemiyoruz? Bir karar verirken gerçekten ne istiyoruz, yoksa yalnızca başkalarını memnun etmeye mi çalışıyoruz?

Kendimize bu soruları sormak, iç sesimizi yeniden duymamıza yardımcı olabilir.

Ayrıca küçük başarılarımızı fark etmek, verdiğimiz sözleri tutmak, sınırlarımızı korumak ve kendimize karşı daha anlayışlı olmak da özsaygıyı güçlendirir.

Unutmamalıyız ki özgüven her zaman korkusuz olmak değildir. Bazen endişe duymamıza rağmen bir adım atabilmek, hata yaptığımızda yeniden deneyebilmek ve başkalarının onayını almadan kendi kararımızın arkasında durabilmektir.

İnsan kendisine değer vermeyi öğrendikçe başkalarının düşüncelerini tamamen önemsiz hâle getirmez. Sadece onların düşüncelerinin kendi hayatını yönetmesine izin vermez.

Sonuç: Değerini Başkalarının Tepkilerine Emanet Etme

Hayat boyunca bizi takdir edenler de olacak, eleştirenler de. Bizi anlayanlar kadar yanlış anlayanlarla da karşılaşacağız. Herkesin bizimle aynı fikirde olması veya bizi aynı şekilde sevmesi mümkün değil.

Önemli olan, bütün bu farklı tepkilerin arasında kendimize bakışımızı kaybetmemektir.

Kendi değerimizi başkalarının ilgisine, sevgisine, başarımıza verdiği tepkiye veya bizim hakkımızda söylediklerine bağladığımızda, mutluluğumuzun kontrolünü de başkalarına bırakmış oluruz.

Oysa insanın kendisiyle kurduğu ilişki, hayatındaki en uzun ilişkilerden biridir. Bu nedenle kendimize gösterdiğimiz saygıyı, başkalarının bize gösterdiği ilgiye göre değiştirmemeliyiz.

Bir sonraki yazımızda, insanın kendisini başkalarıyla kıyaslama alışkanlığını, sosyal çevrenin ve başarı algısının bu davranış üzerindeki etkilerini ve kendi hayatımızı başkalarının hayatıyla ölçmeden mutlu olabilmenin yollarını konuşmak üzere…

Takipte kalın.

Ve unutmayın: Sizin değerinizi başkalarının sizi ne kadar gördüğü değil, sizin kendinizi ne kadar tanıdığınız ve kendinize nasıl davrandığınız belirler. Herkesin onayını almak zorunda değilsiniz; kendinize duyduğunuz saygıyı kaybetmemek çok daha önemlidir.